Pianobank kopen: vast of verstelbaar?
Wie een piano of vleugel uitzoekt, besteedt vaak veel aandacht aan het instrument zelf en nauwelijks aandacht aan de bank. Toch bepaalt de bank voor een groot deel hoe prettig en hoe goed er gespeeld wordt. Zit je te laag of te hoog, dan werkt dat direct door in de aanslag: de schouders spannen op, de vingers verliezen kracht, of je verliest juist controle bij zacht spel. Een goede bank is dus geen accessoire achteraf, maar onderdeel van de speelhouding. In dit artikel zetten we de twee hoofdtypen — vast en verstelbaar — naast elkaar, zodat duidelijk wordt welke bij welke situatie past.
De juiste zithoogte bepalen
De vuistregel voor een goede zithouding: de onderarmen liggen ongeveer horizontaal wanneer de schouders ontspannen zijn, en de ellebogen staan net iets boven het niveau van de toetsen. Zit je lager, dan trek je de schouders omhoog en kost spelen onnodig veel kracht in de vingers. Zit je hoger, dan raak je juist de controle kwijt bij zacht en genuanceerd spel.
De toetshoogte van een piano of vleugel ligt meestal rond de 73 cm boven de vloer. Om daar goed op aan te sluiten, zitten de meeste volwassenen goed tussen ongeveer 48 en 54 cm zithoogte — een bereik van zo'n 6 cm. Dat is een relatief smalle marge, en het verklaart meteen waarom de keuze tussen een vaste en een verstelbare bank niet alleen een kwestie van smaak is.
Vast of verstelbaar: het verschil op een rij
Een vaste bank heeft één zithoogte die niet wijzigt. Een verstelbare bank kan in hoogte versteld worden, met een mechaniek dat per model verschilt. Welke van de twee het beste past, hangt vooral af van wie er op het instrument speelt en hoe vaak dat wisselt.
| Vaste bank | Verstelbare bank | |
|---|---|---|
| Geschikt voor | Eén vaste bespeler van wie de zithoogte al bekend en passend is | Meerdere bespelers op hetzelfde instrument, lessituaties, of een kind dat nog groeit |
| Verstelmechaniek | Geen, hoogte ligt vast | Draaiknoppen aan de zijkant, of hydraulisch met een hendel (zoals bij banken van het merk Hidrau) |
| Bediening | Niet van toepassing | Draaiknop kost enkele omwentelingen; een hydraulische hendel verstel je in één beweging, ook terwijl je zit |
| Visuele rust | Rustiger van vorm, sluit visueel beter aan bij een woonkamer | Vaak iets massiever door het verstelmechaniek onder de zitting |
| Praktisch bij | Eén speler, hoogte klopt al | Leswisselingen, gezinnen met meerdere spelers, groeiende kinderen |
Kortom: een vaste bank is een prima keuze als er maar één persoon op het instrument speelt en de hoogte eenmaal goed is afgesteld. Zodra er wisselend gespeeld wordt — door verschillende gezinsleden, tijdens lessen, of door een kind dat nog in de groei zit — is een verstelbare bank de logischere keuze. Bij hydraulische modellen, zoals banken van het merk Hidrau, gaat het verstellen met een hendel in één vloeiende beweging, wat handig is wanneer leerling en docent elkaar afwisselen op de bank.
Duobank, pianokruk of bank met opbergvak
Naast de keuze vast of verstelbaar speelt ook de vorm van de bank een rol.
- Duobank: breder dan een gewone bank, bedoeld voor vierhandig spel of voor een docent en leerling die naast elkaar zitten.
- Pianokruk: compacter dan een bank, en daardoor makkelijker weg te zetten wanneer de ruimte beperkt is.
- Bank met opbergvak: de zitting klapt open, handig om bladmuziek in op te bergen.
Bij een vleugel is er nog een extra aandachtspunt: de breedte van de bank. Een te brede bank kan in de weg zitten bij het pedaal en bij het openen van de klep. Het loont daarom om bij een vleugel specifiek op de maatvoering te letten, niet alleen op de zithoogte.
Bekleding en afwerking
De bekleding van de bank bepaalt zowel het gevoel als het onderhoud:
- Kunstleer is onderhoudsvriendelijk en gaat lang mee.
- Echt leer voelt beter aan en veroudert mooier na verloop van tijd.
- Stof voelt warmer aan om op te zitten, maar vraagt meer onderhoud.
De houtafwerking van de bank hoort logischerwijs bij de kast van het instrument: een zwart hoogglans instrument vraagt om een zwart hoogglans bank, een mat afgewerkt instrument om een mat afgewerkte bank. Twijfel je over de juiste kleur of afwerking? Een foto van de piano of vleugel sturen helpt bij het advies, en de bank thuis naast het instrument houden geeft een betrouwbaarder beeld van de kleur dan beoordelen op een beeldscherm.
Een bank voor kinderen
Voor kinderen zit een gewone bank vrijwel nooit goed: de zithoogte klopt niet en de benen bungelen los, wat ten koste gaat van stabiliteit en dus van de aanslag. De oplossing is een verstelbare bank in combinatie met een voetenbankje, zodat de voeten steun houden. Omdat een kind blijft groeien, stel je de bank geleidelijk mee bij. Om die reden is het bij een eerste piano voor een kind verstandig om meteen voor een verstelbare bank te kiezen, in plaats van later een nieuwe bank aan te schaffen.
Advies nodig?
Twijfel je tussen een vaste of verstelbare bank, of over de juiste kleur en afwerking bij je instrument? In de showroom in Tilburg staan de banken opgesteld bij de piano's en vleugels, zodat je zelf kunt gaan zitten en vergelijken. Bekijk het volledige aanbod op de pagina pianobanken, of neem contact op via de contactpagina of telefonisch via 013 468 0540. Benieuwd naar andere accessoires? Bekijk ook het volledige overzicht van piano-accessoires. Verzending is mogelijk door heel Nederland.